Znaczenie konfliktów i komunikacji w życiu społecznym i w pracy

Osoba konfliktowaKonflikty, definiowane jako sprzeczność dążeń, spór, któremu towarzyszą uczucia napięcia i agresji, są zjawiskiem powszechnym i nieuniknionym, także w miejscu pracy. Antagonizm wynikający z różnicy zdań i konfliktu interesu jest czynnikiem determinującym zmianę i rozwój.

Emocjonalne i intelektualne zaangażowanie osób będących w konflikcie przekłada się na ich wkład we wspólną sprawę, gotowości do obrony własnego stanowiska, konsekwencji w dążeniu do osiągnięcia zamierzonego celu. Wybuch konfliktu pozwala na rozładowanie dotychczas tłumionego napięcia, oczyszczenie atmosfery.

Konfrontacja stanowisk umożliwia wyciągnięcie wniosków przez obie strony. Zwrócenie uwagi na bieżące problemy miejsca pracy pozwala na rozpatrzenie ich i ewentualne wprowadzenie zmian. Spojrzenie na własne zachowanie z perspektywy innej niż własna pozwala na skorygowanie przypuszczalnie nieuświadomionych dotychczas błędów. Wiara w słuszność i walka o własne stanowisko przekłada się na samoocenę danych jednostek, zwłaszcza gdy spotyka się ona z aprobatą pewnej części zbiorowości. Umiejętne rozwiązywanie konfliktów przynieść dla współczesnej organizacji szereg korzyści, wśród których wymienia się m.in. postęp całego systemu organizacyjnego. Statyczność nie jest dobrym środowiskiem do zmian, także pozytywnych, dlatego wychodzenie ze strefy komfortu, nawet kosztem zaognienia konfliktu, jest ważnym elementem funkcjonowania organizacji w szybko rozwijającym się świecie. Konflikt w miejscu pracy może być wynikiem kilku różnych sytuacji; jednak podstawową przyczyną jest często słaba komunikacja. Na przykład oczekiwania pracowników mogą być niejasno komunikowane, pracownicy mogą czuć się tak, jakby nie mieli głosu (brak otwartego dialogu) lub ton czyichś słów może być błędnie interpretowany.

Konflikty są ważnym czynnikiem społecznego rozwoju. Jednak oprócz możliwości uzyskania konsensusu będącego punktem wyjścia dla wprowadzenia pożądanych zmian, niosą one za sobą także szereg konsekwencji wyznaczających się negatywnym wpływem dla przestrzeni społecznej. Zaangażowanie w spór wiąże się z obciążeniem mentalnym. Jest to sytuacja generująca duże pokłady stresu, wymagająca odporności psychicznej. Negatywna atmosfera w znacznym stopniu wpływa na samopoczucie jednostek, co odznacza się negatywnym wpływem na ich efektywność. Wybuch konfliktu stanowi zagrożenie dla właściwego funkcjonowania dotychczasowego ładu społecznego, jest źródłem dezintegracji i tymczasowej wzajemnej niechęci dla opozycyjnej strony sporu. Sprzeczność interesów często uniemożliwia realizację określonych celów i pragnień jednej ze stron. Rezygnacja z części własnych postanowień na rzecz wspólnej sprawy jest często warunkiem koniecznym dla osiągnięcia kompromisu. W przypadku sytuacji wyjątkowo problematycznych, osiągnięcie porozumienia może być trudne do osiągnięcia, co skutkuje długim okresem trwania sporu. Prowadzi to do długotrwałej dezintegracji uczestników konfliktu, uniemożliwiając ewentualną korzyść wynikającą z możliwej zgodnej współpracy.

Naturalne jest, że w życiu społecznym napotykamy na swojej drodze jednostki o odmiennych temperamentach, wyznające odmienne systemy wartości w życiu. Zważywszy na te psychospołeczne właściwości, ważna są umiejętności komunikacyjne, takie jak odpowiednie dobranie treści i formy przekazu komunikatu. Dostosowywanie odpowiednich technik komunikacji do wspólnych zasad, norm i wzorów postępowania pozwala na skuteczne formowanie się więzi. Prawidłowo rozwijająca się relacja społeczna jest obszarem wzajemnego zaufania, które wspomaga współdziałanie.

Umiejętność przekazywania komunikatów w sposób klarowny, przy jednoczesnej otwartości na stanowisko drugiej strony, jest warunkiem koniecznym do uzyskania pomyślnej wymiany poglądów. Sytuacje, w których występują przeszkody w komunikacji, stanowią zagrożenie dla trwałości więzi społecznej. W obliczu osłabienia stosunków społecznych występuje wzmożone zagrożenie konfliktem. Spór dodatkowo utrudnia integrację, co w naturalny sposób przekłada się na komunikację międzyludzką, która w obliczu natężenia emocjonalnego nie może przebiegać w prawidłowy sposób. Napięcie i rodząca się na łamach konfliktu wzajemna niechęć osłabia poczucie łączności i chęć do współpracy. Wynika z tego, że jakość komunikacji, więź społeczna i konflikt są od siebie ściśle zależne, pozostają w strefie wzajemnego wpływu.

Źródła: